Phòng chống đuối nước ở trẻ em – Chủ động phòng ngừa, sơ cứu đúng cách để cứu sống trẻ

Mùa hè là thời điểm trẻ em được nghỉ học, tham gia nhiều hoạt động ngoài trời và thường xuyên tiếp xúc với môi trường sông, suối, ao, hồ, bể bơi. Đây cũng là thời gian tai nạn đuối nước gia tăng, trở thành một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em.

Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam có gần 2.000 trường hợp trẻ  tử vong do đuối nước. Tử vong do đuối nước vẫn là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho trẻ dưới 16 tuổi. Chỉ trong những tháng đầu mùa hè, nhiều vụ đuối nước thương tâm đã xảy ra tại nhiều địa phương trên cả nước, để lại hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội.

Nguyên nhân dẫn đến đuối nước ở trẻ em

Tai nạn đuối nước có thể xảy ra ở bất kỳ môi trường nước nào như sông, hồ, ao, kênh mương, bể bơi hoặc khu vực ngập nước. Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

• Trẻ chưa biết bơi hoặc chưa được trang bị kỹ năng an toàn dưới nước.
• Thiếu sự giám sát của người lớn khi trẻ vui chơi gần khu vực có nước.
• Trẻ tự ý tắm sông, hồ hoặc bơi tại những nơi không an toàn.
• Thiếu kiến thức về xử trí khi gặp tình huống nguy hiểm dưới nước.

• Khi xảy ra tai nạn, các trẻ khác tự ý cứu bạn nhưng không có kỹ năng cứu hộ, dẫn đến nhiều trường hợp tử vong cùng lúc.

Các biện pháp phòng tránh đuối nước

Để giảm thiểu nguy cơ đuối nước ở trẻ em, mỗi gia đình và cộng đồng cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

• Dạy trẻ học bơi và trang bị kỹ năng an toàn dưới nước ngay từ sớm.
• Không để trẻ chơi gần ao, hồ, sông, suối, kênh rạch hoặc các khu vực có nước khi không có người lớn giám sát.
• Hướng dẫn trẻ chỉ bơi tại các bể bơi hoặc khu vực được phép hoạt động, có nhân viên cứu hộ.
• Trang bị áo phao hoặc phao nổi cho trẻ khi tham gia các hoạt động dưới nước hoặc khi đi tàu, thuyền.
• Giáo dục trẻ tuyệt đối không tự ý cứu người bị đuối nước nếu chưa được huấn luyện kỹ năng cứu hộ; cần nhanh chóng gọi người lớn hoặc lực lượng cứu hộ đến hỗ trợ.
• Nhà trường và gia đình cần tăng cường giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước, đồng thời tạo điều kiện để trẻ được học bơi và học kỹ năng sơ cứu cơ bản.

Hướng dẫn sơ cứu trẻ bị đuối nước đúng cách

Sơ cứu đúng và kịp thời ngay tại hiện trường có ý nghĩa quyết định trong việc cứu sống trẻ và hạn chế tối đa các di chứng tổn thương não do thiếu oxy.

Bước 1: Đưa trẻ ra khỏi nước an toàn

Nhanh chóng đưa trẻ lên bờ, đặt trẻ ở nơi khô ráo, thoáng khí và bảo đảm an toàn cho người cứu.

Bước 2: Kiểm tra tình trạng trẻ

Lay nhẹ và gọi trẻ. Quan sát xem trẻ còn thở hay không bằng cách theo dõi sự di động của lồng ngực.

• Nếu trẻ còn tỉnh hoặc còn thở: lau khô người, giữ ấm và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được theo dõi, vì trẻ vẫn có nguy cơ xuất hiện biến chứng hô hấp sau đuối nước.
• Nếu trẻ bất tỉnh, ngừng thở hoặc không thấy lồng ngực di động: cần tiến hành hồi sinh tim phổi ngay.

Bước 3: Hồi sinh tim phổi (CPR)

• Tiến hành ấn tim ngoài lồng ngực ở vị trí nửa xương dưới ức.
• Thực hiện chu kỳ 30 lần ép tim : 2 lần thổi ngạt khi chỉ có một người cấp cứu.
• Nếu có hai người được đào tạo cấp cứu, có thể thực hiện theo tỷ lệ 15 lần ép tim : 2 lần thổi ngạt đối với trẻ em.
• Đối với trẻ nhỏ: người thổi phải áp miệng thật sát vào mũi và miệng trẻ, thổi hơi đồng thời qua miệng và mũi.
• Đối với trẻ lớn: áp sát miệng vào miệng trẻ và dùng tay bịt mũi trẻ để hơi thở đi vào phổi.
• Thổi ngạt liên tiếp 2 lần, mỗi lần khoảng 3 giây.
• Tiếp tục hồi sinh tim phổi liên tục cho đến khi trẻ tự thở trở lại hoặc có nhân viên y tế tiếp nhận.

Bước 4: Gọi cấp cứu và chuyển đến cơ sở y tế

Ngay khi có người hỗ trợ, gọi cấp cứu 115 và tiếp tục thực hiện hồi sinh tim phổi trong thời gian chờ xe cấp cứu.

Nếu tự đưa trẻ đến bệnh viện bằng ô tô hoặc taxi, cần đặt trẻ trên mặt phẳng cứng và vẫn duy trì ép tim, thổi ngạt nếu trẻ chưa có dấu hiệu hồi phục.

Nếu trẻ đã tự thở, nên đặt trẻ ở tư thế nằm nghiêng an toàn để dịch hoặc đờm dễ thoát ra ngoài, đồng thời theo dõi sát nhịp thở trong suốt quá trình vận chuyển.

Thông điệp

Đuối nước là tai nạn hoàn toàn có thể phòng tránh được nếu trẻ được trang bị kỹ năng bơi lội, kỹ năng an toàn dưới nước và luôn có sự giám sát của người lớn. Mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng hãy chung tay nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa và trang bị kiến thức sơ cứu đúng cách để bảo vệ trẻ em, góp phần giảm thiểu những tai nạn thương tâm trong mùa hè.

Hãy nhớ: Phòng ngừa là giải pháp tốt nhất – Sơ cứu đúng cách là cơ hội cứu sống trẻ.