Chăm sóc trẻ bị táo bón đúng cách – cha mẹ cần biết

Táo bón là sự giảm số lần bài xuất phân bình thường, kèm theo khó và đau khi bài xuất phân do phân rắn hoặc quá to. Theo tiêu chuẩn Rome IV, trẻ được coi là táo bón khi có từ 2 dấu hiệu trở lên như: đi ngoài ≤ 2 lần/tuần, phân khô cứng, đau khi đi tiêu, nhịn đi tiêu hoặc có khối phân lớn trong trực tràng kéo dài từ 1 tháng trở lên.

Trong 6 tháng đầu năm vừa qua, Khoa Khám và Điều trị tự nguyện, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, tiếp nhận khá nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng táo bón kéo dài, trẻ biếng ăn, đau bụng, quấy khóc hoặc sợ đi vệ sinh. Nhiều phụ huynh cho rằng táo bón chỉ là vấn đề nhỏ và sẽ tự khỏi, tuy nhiên nếu không được phát hiện và chăm sóc đúng cách, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển thể chất cũng như chất lượng cuộc sống của trẻ.

🔎 DẤU HIỆU PHỤ HUYNH NHẬN BIẾT TRẺ BỊ TÁO BÓN

✔ Phân khô, cứng, vón cục.

✔ Trẻ phải rặn nhiều, đau khi đại tiện.

✔ Có biểu hiện sợ đi ngoài, nhịn đi vệ sinh.

✔ Chướng bụng, đầy hơi, ăn uống kém.

👶 NGUYÊN NHÂN THƯỜNG GẶP

    Chế độ ăn thiếu chất xơ, ít rau xanh và trái cây.

    Uống không đủ nước.

    Thói quen nhịn đi vệ sinh.

    Ít vận động.

    Thay đổi chế độ ăn hoặc sinh hoạt.

    Một số bệnh lý như bệnh Hirschsprung, loạn sản thần kinh ruột, bại não, thoát vị màng não tủy, suy giáp, đa xơ cứng, tăng hoặc giảm canxi máu,…

💡 CÁCH CHĂM SÓC TRẺ BỊ TÁO BÓN TẠI NHÀ

Để cải thiện tình trạng táo bón, cha mẹ cần kiên trì thực hiện các biện pháp sau:

✅ Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng

• Tăng cường rau xanh, củ quả và trái cây tươi trong bữa ăn hằng ngày.
• Lựa chọn các thực phẩm giàu chất xơ như khoai lang, rau mồng tơi, rau dền, bí đỏ, thanh long, đu đủ, lê, chuối chín...
• Hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, bánh kẹo ngọt, thức ăn nhanh.

✅ Bổ sung đủ nước

Nước giúp làm mềm phân và hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Cha mẹ cần cho trẻ uống đủ nước theo nhu cầu từng độ tuổi, đặc biệt trong những ngày thời tiết nóng bức hoặc khi trẻ vận động nhiều.

✅ Tăng cường vận động

Khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể chất phù hợp như đi bộ, đạp xe, chạy nhảy, chơi thể thao. Vận động giúp kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn.

✅ Tạo thói quen đi vệ sinh đúng giờ

      · Khuyến khích trẻ ngồi bô hoặc bồn cầu khoảng 5–10 phút sau bữa ăn, đặc biệt sau bữa sáng.

      · Không ép buộc hay quát mắng khi trẻ chưa đi được.

      · Tạo tâm lý thoải mái để trẻ không sợ đi ngoài.

✅ Giữ tâm lý thoải mái cho trẻ

Khi trẻ từng bị đau lúc đi ngoài, trẻ có xu hướng nhịn đại tiện khiến tình trạng táo bón ngày càng nặng hơn. Cha mẹ cần động viên, tạo tâm lý thoải mái và khuyến khích trẻ hợp tác.

✅ Massage bụng nhẹ nhàng

Bố mẹ có thể massage bụng cho trẻ theo chiều kim đồng hồ khoảng 5–10 phút mỗi ngày để hỗ trợ hoạt động của đường ruột.

⚠ KHI NÀO CẦN ĐƯA TRẺ ĐẾN CƠ SỞ Y TẾ?

✔ Táo bón kéo dài trên 2 tuần.

✔ Trẻ đau bụng nhiều, nôn ói, chướng bụng.

✔ Có máu trong phân.

✔ Sụt cân, chậm tăng trưởng hoặc biếng ăn kéo dài.

✔ Đã áp dụng các biện pháp chăm sóc nhưng không cải thiện.

🌟 Táo bón hoàn toàn có thể cải thiện nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Bố mẹ không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên chủ quan. Khi trẻ có dấu hiệu táo bón kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.