Hiểu để chủ động – Cùng con giữ nhịp tim khỏe

Tim bẩm sinh là một trong những dị tật bẩm sinh thường gặp ở trẻ em, với biểu hiện và mức độ khác nhau. Một số trường hợp có thể được phát hiện ngay từ thai kỳ, trong khi những trường hợp khác chỉ được nhận biết sau khi trẻ chào đời. Chủ động tầm soát trong thai kỳ và sàng lọc sau sinh giúp phát hiện sớm bất thường, tạo cơ hội để trẻ được theo dõi, điều trị và can thiệp kịp thời khi cần thiết.

         Tim của thai nhi hình thành và phát triển từ rất sớm trong thai kỳ. Thông qua các mốc siêu âm, bác sĩ có thể đánh giá sự phát triển của thai nhi, trong đó có cấu trúc và hoạt động của tim. Với những trường hợp có yếu tố nguy cơ hoặc phát hiện dấu hiệu nghi ngờ qua siêu âm, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tim thai để đánh giá chuyên sâu hơn.

         Việc phát hiện bất thường tim từ trong thai kỳ có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình theo dõi và quản lý thai. Gia đình có thêm thời gian được tư vấn, đồng thời bác sĩ có thể chủ động xây dựng kế hoạch chăm sóc, theo dõi và chuẩn bị phương án xử trí phù hợp sau khi trẻ chào đời.

         Không phải mọi trường hợp tim bẩm sinh đều có thể được phát hiện trước sinh. Vì vậy, một kết quả siêu âm thai bình thường không đồng nghĩa có thể bỏ qua việc theo dõi sức khỏe tim mạch của trẻ sau sinh.

         Một số trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh có thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng trong những ngày đầu đời. Trẻ vẫn có thể bú, ngủ và sinh hoạt tương đối bình thường, trong khi một số bất thường tim mạch đã tồn tại.

         Bên cạnh thăm khám lâm sàng, đo độ bão hòa oxy qua da (SpO₂) có thể được sử dụng để hỗ trợ sàng lọc một số bệnh tim bẩm sinh nặng ở trẻ sơ sinh. Phương pháp này không thay thế cho thăm khám và các xét nghiệm chuyên sâu khi có chỉ định, nhưng có thể góp phần nhận diện sớm những trẻ cần được đánh giá thêm.

         Sau khi trẻ về nhà, cha mẹ cũng cần chú ý đến những biểu hiện bất thường như tím môi, tím đầu chi; thở nhanh, khó thở; bú kém, dễ mệt hoặc vã mồ hôi khi bú; chậm tăng cân, tăng trưởng kém hoặc nhanh mệt khi vận động. Đây không phải là những dấu hiệu chỉ gặp ở bệnh tim, nhưng nếu xuất hiện kéo dài, tái diễn hoặc kết hợp nhiều biểu hiện, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá.

         Bên cạnh việc theo dõi sự phát triển của thai nhi, sức khỏe của người mẹ cũng cần được quan tâm trong suốt thai kỳ. Sản phụ cần khám thai định kỳ, theo dõi huyết áp, kiểm soát các bệnh lý nền hoặc bệnh lý phát sinh trong thai kỳ, sử dụng thuốc theo chỉ định và duy trì chế độ dinh dưỡng, vận động, nghỉ ngơi phù hợp.

         Những triệu chứng như đau ngực, khó thở bất thường, hồi hộp kéo dài, phù nhiều, đau đầu dữ dội hoặc huyết áp tăng cần được đánh giá y tế kịp thời, đặc biệt ở những thai phụ thuộc nhóm nguy cơ cao.

         Tim bẩm sinh có nhiều dạng và mức độ khác nhau. Có trường hợp chỉ cần theo dõi định kỳ, nhưng cũng có những trường hợp cần được can thiệp hoặc phẫu thuật sớm. Do đó, tầm soát không nhằm tạo tâm lý lo lắng cho gia đình, mà là một bước chủ động để nhận diện nguy cơ và không bỏ lỡ thời điểm chăm sóc, điều trị phù hợp.

         Tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An, quá trình chăm sóc sức khỏe mẹ và bé có sự phối hợp giữa các chuyên khoa trong theo dõi thai kỳ, đánh giá tim thai, thăm khám và phát hiện các bất thường tim mạch ở trẻ. Tùy từng trường hợp, người bệnh được tư vấn hướng theo dõi, chẩn đoán và điều trị phù hợp.

         Một trái tim khỏe mạnh của trẻ có thể bắt đầu từ sự chủ động của cha mẹ ngay từ thai kỳ. Hiểu đúng về tầm soát tim bẩm sinh, theo dõi sức khỏe mẹ và bé đúng thời điểm chính là cách cha mẹ đồng hành cùng con trên hành trình lớn lên khỏe mạnh.

         Hiểu để chủ động – Cùng con giữ nhịp tim khỏe.