Đừng để những năm tháng đầu đời của trẻ đi qua trong một thế giới nhìn không rõ

 Ngày Thị giác Thế giới năm 2026 diễn ra ngày 08/10 với thông điếp “Love Your Eyes – Hãy yêu đôi mắt bạn”, tiếp tục kêu gọi cộng đồng chủ động chăm sóc và bảo vệ thị lực. Với trẻ em, việc phát hiện sớm các vấn đề về mắt không chỉ giúp trẻ nhìn rõ mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với học tập, phát triển và chất lượng cuộc sống về sau. 

Đôi mắt của trẻ không chỉ giúp các em nhìn thấy thế giới mà còn là một phần quan trọng trong quá trình học tập, vui chơi và khám phá cuộc sống. Một đứa trẻ nhìn không rõ bảng, khó nhận diện chữ viết hay thường xuyên nheo mắt khi quan sát có thể đang gặp vấn đề về thị lực mà cha mẹ chưa nhận ra.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ít nhất 2,2 tỷ người trên thế giới đang sống với suy giảm thị lực hoặc mù lòa; trong đó, hơn 1 tỷ trường hợp có thể phòng ngừa hoặc chưa được chăm sóc đầy đủ. Tại Việt Nam, tật khúc xạ đang trở thành một vấn đề đáng lưu tâm ở trẻ em trong độ tuổi đi học. Số liệu được Bộ Y tế dẫn từ Hội Nhãn khoa Việt Nam cho thấy năm 2024, cả nước có khoảng 5 triệu trẻ mắc tật khúc xạ, chiếm khoảng 30–40% trẻ trong độ tuổi đến trường; tại các thành phố lớn, tỷ lệ này có thể vượt 50%.

Khi đôi mắt trẻ đang phải làm việc quá nhiều

Sự gia tăng thời gian học tập ở khoảng cách gần, sử dụng điện thoại, máy tính bảng, máy tính và thiếu các hoạt động ngoài trời được xem là những yếu tố cần đặc biệt lưu ý trong chăm sóc thị lực trẻ em.Điều đáng nói là cận thị không đơn thuần là chuyện “đeo kính là xong”. Kính giúp trẻ nhìn rõ khi được chỉnh đúng độ, nhưng không làm mất cận thị. Với cận thị tiến triển, độ cận có thể tiếp tục tăng và khi cận thị nặng, nguy cơ xuất hiện một số biến chứng ở võng mạc và các cấu trúc khác của mắt cũng tăng lên.

Bởi vậy, thay vì đợi đến khi trẻ than không nhìn rõ, cha mẹ cần chủ động quan sát những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ.Trẻ thường xuyên nheo mắt, nghiêng đầu khi nhìn, ngồi quá gần tivi hoặc màn hình, cúi sát khi đọc sách, khó nhìn chữ trên bảng, chớp mắt nhiều, dụi mắt hoặc than mỏi mắt, đau đầu sau khi học… đều là những dấu hiệu cần được lưu ý.

5 việc cha mẹ nên làm để bảo vệ đôi mắt trẻ

1. Khám mắt khi có dấu hiệu bất thường: Trẻ đã có tật khúc xạ cần được kiểm tra, theo dõi định kỳ và điều chỉnh kính phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.

2. Tăng thời gian vui chơi ngoài trời: Khuyến khích trẻ vận động, vui chơi ngoài trời mỗi ngày, hạn chế thời gian dành cho các hoạt động nhìn gần.

3. Sử dụng thiết bị điện tử hợp lý: Không để điện thoại, máy tính bảng, tivi chiếm phần lớn thời gian của trẻ; cần cho mắt nghỉ sau những khoảng thời gian nhìn gần kéo dài.

4. Giữ đúng tư thế và ánh sáng khi học: Bàn ghế phù hợp, ngồi đúng tư thế, giữ khoảng cách hợp lý khi đọc sách; nơi học tập cần đủ ánh sáng và không gây chói mắt.

5. Duy trì chế độ dinh dưỡng đa dạng: Bổ sung đầy đủ rau xanh, rau quả nhiều màu sắc, trứng, cá và các thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất trong khẩu phần ăn hằng ngày.

chất có thể được bổ sung hợp lý trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Đừng đợi trẻ kêu “con không nhìn thấy”

Thị lực của trẻ có thể thay đổi âm thầm. Có những trường hợp trẻ đã nhìn kém ở một mắt nhưng vẫn sinh hoạt gần như bình thường nhờ mắt còn lại, khiến cha mẹ khó nhận biết nếu không được kiểm tra.Đặc biệt, những năm đầu đời là giai đoạn quan trọng đối với sự phát triển thị giác. Một số vấn đề nếu được phát hiện và can thiệp sớm sẽ có cơ hội điều trị hiệu quả hơn; ngược lại, việc bỏ qua các dấu hiệu bất thường có thể ảnh hưởng lâu dài đến thị lực và khả năng học tập của trẻ.

Hưởng ứng Ngày Thị giác Thế giới 2026, thông điệp “Love Your Eyes – Hãy yêu đôi mắt bạn” không chỉ dành cho mỗi người trưởng thành mà còn bắt đầu từ việc cha mẹ biết quan tâm đến đôi mắt của con. Đưa trẻ đi kiểm tra khi cần thiết, tạo môi trường học tập hợp lý, khuyến khích vận động ngoài trời và hình thành thói quen sử dụng thiết bị điện tử khoa học chính là những cách thiết thực để cùng trẻ giữ gìn thị lực từ hôm nay.