Dinh dưỡng đúng cách giúp trẻ nhanh hồi phục khi bị tiêu chảy

Tiêu chảy là một trong những bệnh thường gặp nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Nếu không được chăm sóc và nuôi dưỡng đúng cách, trẻ rất dễ bị mất nước, sụt cân và suy dinh dưỡng. Dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng giúp trẻ hồi phục nhanh, giảm biến chứng và phòng tiêu chảy tái phát.

1. Nguyên tắc dinh dưỡng khi trẻ bị tiêu chảy

- Bù nước và điện giải kịp thời là ưu tiên hàng đầu

- Tiếp tục cho trẻ ăn, không nhịn ăn

- Thức ăn dễ tiêu, mềm, ít dầu mỡ

- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày

- Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

2. Bù nước

Khi bị tiêu chảy, trẻ mất nhiều nước và muối khoáng. Nếu không bù đủ, trẻ có thể rơi vào tình trạng mất nước nguy hiểm.

Cha mẹ cần:

- Cho trẻ uống dung dịch oresol đúng cách: Mỗi gói Oresol pha với 200 ml hoặc 1000ml nước đun sôi để nguội (theo đúng hướng dẫn sử dụng), cho trẻ uống từng thìa (với trẻ bé) hoặc từng ngụm nhỏ (với trẻ lớn). Mỗi dung dịch pha chỉ sử dụng trong 24h.

- Ngoài oresol, có thể cho trẻ uống:

+ Nước cháo loãng

+ Nước cơm

+ Nước súp

- Không tự ý pha oresol đặc hoặc loãng hơn hướng dẫn

👉 Trẻ vẫn khát, tiểu ít, môi khô, mắt trũng là dấu hiệu mất nước – cần đưa trẻ đi khám ngay.

3. Chế độ ăn cho trẻ bị tiêu chảy

KHÔNG nhịn ăn vì nhịn ăn sẽ làm ruột lâu hồi phục và trẻ dễ suy dinh dưỡng hơn.

Thực phẩm nên dùng:

- Cháo, súp nấu nhừ

- Cơm mềm

- Thịt nạc, cá, trứng (nấu mềm, ít dầu)

- Sữa mẹ (tiếp tục bú bình thường)

- Chuối chín, táo hấp, cà rốt nấu chín

Thực phẩm cần hạn chế

- Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ

- Nước ngọt, nước có gas

- Thức ăn sống, tái

- Bánh kẹo, đồ ngọt

- Sữa có nhiều đường lactose (nếu trẻ tiêu chảy nặng)

4. Cho trẻ ăn như thế nào là đúng?

- Chia thành nhiều bữa nhỏ (5–6 bữa/ngày)

- Mỗi bữa ăn ít hơn bình thường, nhưng ăn thường xuyên

- Sau khi hết tiêu chảy, tăng dần lượng ăn để trẻ bắt kịp tăng trưởng

+ Trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi đang bú mẹ: Tiếp tục cho bú bình thường và tăng số lần bú. Nếu trẻ không có sữa mẹ thì cho trẻ uống sữa bò hoặc sữa bột công thức mà trước đó trẻ vẫn uống nhưng phải pha loãng 1/2 trong vòng 2 ngày.

+ Trẻ từ 6 tháng tuổi: Ngoài sữa mẹ và sữa thay thế như trên cần cho trẻ ăn thêm nhiều lần và từng ít một các thức ăn giàu chất dinh dưỡng như thịt nạc, cá nạc, trứng, sữa… và cho thêm một ít dầu, mỡ để tăng thêm năng lượng của khẩu phần. Thức ăn cần mềm, nấu kĩ, nấu loãng hơn bình thường và cho ăn ngay sau khi nấu để đảm bảo vệ sinh, giảm nguy cơ bội nhiễm, nếu phải cho trẻ ăn những thức ăn đã nấu sẵn thì cần phải đun lại trước khi cho ăn. Cho trẻ ăn thêm quả chín hoặc nước quả như: chuối, cam, xoài, đu đủ,… để tăng thêm lượng kali, beta caroten, vitamin C…

5. Vai trò của kẽm và men vi sinh

- Kẽm giúp rút ngắn thời gian tiêu chảy và giảm nguy cơ tái phát

- Men vi sinh hỗ trợ cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột

👉 Nên dùng theo hướng dẫn của nhân viên y tế, không tự ý lạm dụng.

6. Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu:

- Tiêu chảy nhiều lần trong ngày, không giảm

- Trẻ nôn liên tục, không uống được

- Có dấu hiệu mất nước

- Tiêu chảy kèm sốt cao hoặc phân có máu

- Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị tiêu chảy

7. Phòng ngừa tiêu chảy cho trẻ