Không để trẻ khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn bị bỏ lại phía sau
Từ phát hiện sớm, đánh giá đúng nhu cầu đến hỗ trợ phẫu thuật, phục hồi chức năng và dụng cụ trợ giúp, chương trình hỗ trợ trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn tại Nghệ An hướng tới mục tiêu không để trẻ nào bị bỏ sót, đặc biệt là những em ở vùng khó khăn, ít có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế.
Ngày 10/9, Sở Y tế Nghệ An phối hợp Trung tâm II - Trực tiếp hỗ trợ trẻ khuyết tật thuộc Hội bảo trợ người khuyết tật Việt Nam và Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An tổ chức Hội nghị tập huấn nhận diện nhu cầu, khám sàng lọc và phẫu thuật cho trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh năm 2026.
Theo ông Nguyễn Văn Nam- Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, toàn tỉnh hiện có khoảng 21.456 trẻ em khuyết tật, từ mức độ nhẹ đến nặng. Đây là nhóm trẻ cần được quan tâm, chăm sóc và hỗ trợ phù hợp, bởi việc phát hiện sớm tình trạng khuyết tật, đánh giá đúng nhu cầu và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe, khả năng phát triển và cơ hội hòa nhập cộng đồng của trẻ. Thực tế cho thấy, vẫn còn những trẻ chưa được phát hiện hoặc chưa được đánh giá đầy đủ tình trạng, chưa tiếp cận được các dịch vụ y tế, phục hồi chức năng và dụng cụ trợ giúp phù hợp. Trong đó, trẻ ở vùng khó khăn, trẻ thuộc hộ nghèo hoặc gia đình ít có điều kiện tiếp cận thông tin, dịch vụ y tế có nguy cơ bị bỏ sót.
Từ thực tế đó, chương trình đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận: không chỉ chờ trẻ và gia đình tìm đến cơ sở y tế, mà chủ động tìm đến những trẻ đang cần được hỗ trợ. Để thực hiện mục tiêu này, cán bộ y tế cơ sở được tập huấn kỹ năng nhận diện các nhóm bệnh, tật thường gặp; đánh giá và phân loại nhu cầu của từng trẻ, từ nhu cầu phẫu thuật, phục hồi chức năng, dụng cụ trợ giúp đến các hình thức hỗ trợ khác. Quy trình từ nhận diện, ghi nhận thông tin, chụp ảnh, lập hồ sơ, phân loại và chuyển thông tin được hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm mỗi trường hợp được đánh giá đầy đủ, chính xác.
Theo kế hoạch, từ ngày 21/9 đến 31/10/2026, các địa phương sẽ rà soát, lập danh sách trẻ khuyết tật dưới 16 tuổi và tổ chức khám sàng lọc tại các Trạm Y tế. Với những trẻ không thể đến cơ sở y tế, địa phương sẽ tổ chức khám bổ sung tại trường học hoặc tại gia đình.
Sau sàng lọc, từng trường hợp sẽ được phân loại theo nhu cầu can thiệp. Những trẻ có chỉ định phẫu thuật sẽ được chuyển đến cơ sở chuyên môn để đánh giá, hội chẩn và xây dựng kế hoạch điều trị. Những trẻ cần phục hồi chức năng hoặc dụng cụ trợ giúp sẽ được kết nối với các chương trình hỗ trợ phù hợp.
Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An là một trong những đơn vị chuyên môn tham gia tiếp nhận, phối hợp đánh giá và điều trị cho trẻ thuộc chương trình. Dự kiến, từ ngày 7 đến 11/12/2026, Bệnh viện sẽ phối hợp Trung tâm II tổ chức đợt phẫu thuật cho các trẻ. Trong những trường hợp cần thiết, các chuyên gia tuyến Trung ương sẽ được huy động để cùng hội chẩn và hỗ trợ chuyên môn. Đối với những trẻ không có chỉ định phẫu thuật nhưng cần dụng cụ trợ giúp, chương trình có thể hỗ trợ theo chỉ định như chân giả, tay giả, nẹp, nạng, xe lăn, áo chỉnh hình và các dụng cụ chỉnh hình khác.
Điểm đáng chú ý của chương trình là sự hỗ trợ được triển khai theo nhu cầu thực tế của từng trẻ. Nguồn kinh phí do Trung tâm II bảo đảm, bao gồm hỗ trợ phần viện phí người bệnh phải chi trả sau bảo hiểm y tế, chi phí ăn, ở, đi lại và 100% kinh phí dụng cụ trợ giúp theo chỉ định.
Phát biểu tại hội nghị, ông Đồng Văn An- Giám đốc Trung tâm II, cho biết chương trình đang có sự phối hợp của nhiều đơn vị, với nguồn lực được huy động ngày càng tốt hơn. Mục tiêu không phải chạy theo số lượng mà hướng tới kết quả thực chất đối với từng trẻ, giúp các em được tiếp cận đúng dịch vụ, đúng thời điểm và đúng nhu cầu.
Đối với Nghệ An, việc triển khai chương trình không chỉ mở thêm cơ hội điều trị, phẫu thuật và phục hồi chức năng cho trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn, mà còn góp phần hình thành mạng lưới phát hiện sớm từ cơ sở, qua đó hạn chế tình trạng trẻ có nhu cầu nhưng chưa được tiếp cận dịch vụ phù hợp.
Mỗi trường hợp được phát hiện sớm, mỗi hồ sơ được chuyển đúng địa chỉ và mỗi ca can thiệp thành công đều mở thêm một cơ hội để trẻ cải thiện sức khỏe, phát triển khả năng và tự tin hòa nhập cộng đồng.
Với sự phối hợp giữa ngành Y tế, các cơ sở y tế, Trung tâm II và chính quyền địa phương, chương trình kỳ vọng ngày càng nhiều trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh được phát hiện, hỗ trợ và điều trị kịp thời, để hành trình chăm sóc và phát triển của các em không bị giới hạn bởi hoàn cảnh gia đình.
Một số hình ảnh tại lớp tập huấn:
